Logo

Makaleler

Genç Kızların Rüyası : Gelinlikler


Enver Beşinci
Semavî Dinlerde Nikâh Koleksiyonumuzda bulunan fotoğraflarda yer alan gelinlikler, Osmanlı'nın giyim kültürü içerisinde önemli bir yer tutmaktadır. "Osmanlı kadınlarının giyimi, iğneden ipliğe bütün özellikleriyle, içinde zevk olan bir sanat ürünüdür"

Yayın Tarihi: 07.04.2023

Semavî Dinlerde Nikâh Koleksiyonumuzda bulunan fotoğraflarda yer alan gelinlikler, Osmanlı'nın giyim kültürü içerisinde önemli bir yer tutmaktadır. "Osmanlı kadınlarının giyimi, iğneden ipliğe bütün özellikleriyle, içinde zevk olan bir sanat ürünüdür"

Bu bağlamda gelinlikler genç kızların evlilik öncesindeki en özel adımıydı. Ancak genç kızların süslü ve gösterişli giyinmesi o dönem için ayıp sayıldığından, gençler genellikle sade ve göze çarpmayan renklerde elbiseler giyerlerdi. Ancak kullanılan tül kumaşlar, desenler, işlemeler, baş süslemeleri, duvak ve gelinlikler bir bütün olarak ele alındığında, bu kıyafetlerin uyum içinde şık ve estetik bir bütünlük sağladığı görülür.

Osmanlı'da üçetek ve dörtetek denilen elbiseler, devletin ilk zamanlarından itibaren kullanılmıştır. Bu elbiseler haricinde şalvar, cepken ve bele bağlanan kuşaklar yanında içe giyilen gömlekler de vardı. Ağır işlemeli bindallı elbiseler daha ziyade özel günler ve düğünler için tercih edilmekteydi.

BEYAZ GELİNLİK MODASI

Bilindiği kadarıyla bir düğünde beyaz kıyafet giydiği kayıtlara geçen ilk gelin, 1499 yılında XII. Lois ile evlenen İngiltereli Anne’dir.

Günümüzdeki beyaz gelinlik modellerinin temelini, 1854 yılında Kraliçe Victoria’nın Prens Albert ile evlenirken giydiği, tamamen beyaz saten kumaştan oluşmuş, 5.5 metre kuyruğu olan gösterişli gelinlik oluşturmaktadır. Bu düğünden sonra öncülüğünü İngiliz-Fransız yazarların yaptığı, Batılı sanatçılar ve yazarlar, gelinlikte beyaz rengin, masumiyet ve saflığın simgesi olduğu konusunu işlemeye başladılar.

Böylece, 1800′lü yılların ortalarından itibaren başlayan beyaz gelinlik moda ve âdeti, Osmanlı sarayını da etkilemiş, Sultan ll. Abdülhamid Hân'ın kızı Nâime Sultan’ın da düğünde beyaz gelinlik giymesiyle Osmanlı’ya yansımıştır. Saflık, temizlik ve masumiyetin simgesi olarak giydiği beyaz gelinlikle Nâime Sultan, Plevne Kahramanı Gazi Osman Paşa’nın oğlu Müşir Kemalettin Paşa ile evlenmiş, İngiltere kraliyetinden sonra Osmanlı'da beyaz gelinlik giyme âdetini saraydan başlatarak günümüze kadar gelmesine vesile olmuştur.

Bundan sonraki süreçte uzun kuyruklu, tül duvaklı, elmas taçlı, inci kolyeli, karpuz modeli kabarık kollu gelinlikler geçmişten uzaklaşarak 19. yüzyıldan itibaren her geçen yıl yepyeni modellerle günümüze kadar gelmiştir.

Bkn:

---https://www.britannica.com/story/why-do-...
--Beyaz gelinlik giyen ilk prenses, Mahmut Sami Şimşek, Yeni Şafak,02 Ekim 2010